ابو القاسم راز شيرازى
455
مناهج أنوار المعرفة في شرح مصباح الشريعة و مفتاح الحقيقة ( فارسى )
است كه قسمت فرموده است حقّ تعالى و نوشته است در لوح قدر - از مأكول و مشروب و ملبوس و ضروريّات انسان - به مقدار معيّن و وقت موقّت كه زياده و نقصان و تقدّم و تأخّر به هم نمىرساند از آنچه نوشته شده ؛ چنانكه حضرت رسول ص فرمود : « رزق ، مقسوم و مفروغ عنه « 29 » است كه زايد نمىشود به تقواى متّقى ، و ناقص نمىشود به فجور فاجر » ، « الرّزق مقسوم و الحريص محروم » « 30 » . سيم : رزق مملوك است از آنچه حقّ تعالى مالك ساخته است هر يك از عباد را از اموال و املاك دنيا برحسب تقدير خود ، و امر فرموده به انفاق در آن ؛ كما قال اللّه تعالى : أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ « 31 » و : أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ « 32 » ؛ يعنى : « ممّا ملّكناكم » « 33 » . چهارم : رزق موعود است ؛ و آن ، چيزى است كه وعده فرمود حقّ تعالى از براى متّقين از عباد خود - به شرط تقوى - از رزق حلال به غير « كدّ يمين » « 34 » ؛ كما قال اللّه تعالى : وَ مَنْ يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ « 35 » . و توكّل ، واجب است بر عباد به ازاى رزق مضمون كه قسم اوّل است ، نه ساير اقسام ثلاثهء ديگر . فرمود حضرت رسول ص : « كسى كه دوست دارد آنكه از اقوياى مردم باشد ، پس توكّل ورزد بر خداوند ، و كسى كه خواهد از اغنياى مردم باشد ، اعتمادش به آنچه
--> ( 29 ) - فراغت يافته از آن ؛ يعنى شخص بايد كه در باب رزق و روزى خود ، فارغ البال و آسودهخاطر باشد . ( 30 ) - روزى ، قسمت شده و انسان حريص ، محروم است : « غرر الحكم » : 396 : حكمة 9178 ، « أعلام الدّين » : 122 ( 31 ) - . . . از آنچه خداى تعالى به شما روزى داده انفاق كنيد . . . : سورهء 36 آيهء 47 ( 32 ) - از آنچه به شما روزى داديم انفاق كنيد : سورهء 2 آيهء 254 ( 33 ) - آنچه در ملكيّت و تصرّف شما قرار دادهايم . ( 34 ) - تلاش بازو ؛ يعنى كار و كوشش ( 35 ) - به منهج حاضر ، صفحهء 393 رجوع شود .